Την επόμενη χρονιά το ανά πενταετία Παγκόσμιο Συνέδριο
Εκπαίδευσης Κωφών θα πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα υπό την επιμέλεια του πολύ “προχωρημένου”
σχετικού παιδαγωγικού τμήματος του πανεπιστημίου Πατρών όπου δεσπόζει η
σημαντική ακαδημαϊκή προσωπικότητα της Βενέτας Λαμπροπούλου. Η επιστημονική
επάρκεια στην Ελλάδα της πλήρους αναξιοκρατίας και των ιδανικών συνθηκών
ανάδειξης και επίπλευσης του “κάθε λογής φελλού” αποτελεί εξαίρεση, πόσο μάλλον
η υπερεπάρκεια που μεταφράζεται σε διεθνή αναγνώριση και αποδοχή. Υπό αυτή την
έννοια η τιμητική διοργάνωση του Παγκόσμιου Συνέδριου δεν αντανακλά ένα έστω
στοιχειώδες επίπεδο ωρίμανσης της νεοελληνικής εκπαιδευτικής “σκέψης και πράξης”,
αντίθετα υποδηλώνει την απόσταση σκέψης και πράξης ανάμεσα στο “προχωρημένο”
Τμήμα που το διοργανώνει και την λοιπή “καθυστερημένη” νεοελληνική
πραγματικότητα.
Προφανώς, η εισαγωγική διατύπωση δεν έχει σαν στόχο
την απόδοση “τιμών για τις τιμές” αλλά την αυτογνωσία. Διότι στη χώρα των
νεοελλήνων τα πάντα μεταφράζονται κατά το δοκούν, η συντριπτική πλειοψηφία των
ερμηνειών εστιάζει στην εξυπηρέτηση του όποιου στενού συμφέροντος και αδιαφορεί
προκλητικά για την υπηρέτηση της αλήθειας. Οι καιροσκόποι και τυχοδιώκτες,
προνομιούχοι της νεοελληνικής ιδιαιτερότητας, με έμφαση θα ισχυριστούν
(ασφαλέστατη πρόβλεψη) ότι η διοργάνωση του Παγκόσμιου Συνέδριου Εκπαίδευσης
Κωφών είναι “ελληνική και αόριστη”, ώστε να μπορούν να διεκδικήσουν κάποιο “μερίδιο”
που στο ελάχιστο δεν τους ανήκει. Άλλωστε, η οικειοποίηση (και ακολούθως
εκποίηση) μεριδίων πέραν και έξω από κάθε κριτήριο επιστημοσύνης/αξιοκρατίας
και με μόνα κριτήρια τα νεοελληνικά συνήθη (δημόσιες σχέσεις, κομματικές
γνωριμίες, επιστημονικές απάτες) είναι ο ένας και μοναδικός τρόπος μέσω του
οποίου οι περί ων ο λόγος εξακολουθητικά διεκδικούν και κατακτούν “λόγο ύπαρξης”.
Δεν έχουν άλλο ώστε να επιλέξουν…
Περί επιλογών τα πάντα σε τούτη την ζωή, το οποίον επί
του προκειμένου σημαίνει ότι το Παγκόσμιο Συνέδριο Εκπαίδευσης Κωφών του 2015
οφείλει να αποκλείσει όσους απέκλεισαν την επιστημοσύνη, την αξιοκρατία και την
κάθε έννοια δικαιωματικής προσέγγισης στα θέματα εκπαίδευσης κωφών (και ειδικής
εκπαίδευσης γενικότερα), στο όνομα της δικής τους ένταξης σε “ρόλους και
αρμοδιότητες” υπέρτερους και υπέρτερες των προσόντων τους. Χωρίς καν να τους
κατονομάσει. Κατονομάζοντας απλά και μόνο με την πρέπουσα αυστηρότητα και
ακρίβεια τα διαχρονικά κριτήρια “σκέψης και πράξης” που τεκμαίρουν δυνατότητα
μεριδίου στην διοργάνωση της πλέον κομβικής για θέματα εκπαίδευσης Κωφών
παγκόσμιας συνεδριακής συνάντησης.
Μια τέτοια επιλογή ανταποκρίνεται στην μείζονος
σημασίας ειδική ανάγκη να διεκδικηθεί επιτέλους και στην Ελλάδα του “μπορείς να
είσαι ότι δηλώνεις χωρίς να χρειάζεται να είσαι” ένας στοιχειώδης πήχης σε
θέματα ειδικής εκπαίδευσης. Από κάπου αυτή η διεκδίκηση επιβάλλεται να
ξεκινήσει. Αν όχι από το επικείμενο Παγκόσμιο Συνέδριο Εκπαίδευσης Κωφών η
ανάθεση του οποίου από μόνη της τιμά σαφώς την πρωτοπορία στη γνώση και τους
ελάχιστους συνειδητοποιημένους εν Ελλάδι εκφραστές της υποτιμώντας εμμέσως την κυρίαρχη
νεοελληνική ημιμάθεια και τους ουκ ολίγους διαθέσιμους εκφραστές της, τότε από
πού αλλού;
Τα πάντα στην αιχμάλωτη των αντιφάσεών της χώρα των
νεοελλήνων επιβάλλεται λόγω της κρισιμότητας των καιρών να εστιάζουν στην
απελευθέρωση: Όχι από τα κάθε λογής Μνημόνια και τις περί αυτών φαντασιώσεις. Όχι
από τις προκλήσεις αυτογνωσίας που γεννά η αναγνώριση των αντιφάσεων, αλλά από
αυτό καθεαυτό το περιεχόμενό τους. Δύσκολη ομολογουμένως υπόθεση η απελευθέρωση
από την αμετροέπεια που κυριαρχεί στον χώρο της εκπαίδευσης των πλέον “ευάλωτων”
ομάδων και από τους καιροσκόπους εκφραστές της. Δύσκολο πάντα και το timing της διεκδίκησής
της για χώρες με τα χαρακτηριστικά της ηρωικής Ελλάδας όπου οι αρνητές των
αιτίων εμφανίζονται ως αναλυτές των συνεπειών τους οι δε αρνητές των συνεπειών
ως αναλυτές των αιτίων τους, όμως έστω τηρουμένων των ηρωικών νεοελληνικών αναλογιών
σήμερα καταλληλότερο από ποτέ.
*Η ανάπτυξη του μεγαλύτερου δυνατού κοινωνικού
ενδιαφέροντος για το Παγκόσμιο Συνέδριο Εκπαίδευσης Κωφών (αναγκαία συνθήκη
ώστε με αφορμή το Συνέδριο να αγγιχτεί συνολικότερα η αμετροέπεια και ο
καιροσκοπισμός που έχουν παντελώς κυριαρχήσει τα χρόνια της νεοελληνικής κρίσης
στον χώρο της ειδικής εκπαίδευσης) προϋποθέτει στοιχειώδη εξοικείωση καταρχάς
με τον “χώρο” των Κωφών, την ταυτότητα, την ιστορία και τους αγώνες του. Ως
πρώτο βήμα σε αυτή την κατεύθυνση προτείνουμε – προς κάθε ενδιαφερόμενο – την
προμήθεια και μελέτη κάποιων από τα ουκ ολίγα βιβλία που διεθνώς θεωρούνται
κομβικά για το “θέμα της κώφωσης”. Ενδεικτικά:
“When the Mind Hears” του Harlam Lane. Κυκλοφόρησε το 1984. Καταγράφει σε όλες της τις λεπτομέρειες την ιστορία των Κωφών. Την αγωνιώδη προσπάθειά τους να κατοχυρώσουν το δικαίωμα στον αυτοπροσδιορισμό και να αναγνωριστεί ως “φυσική” η γλώσσα επικοινωνίας τους. Για τους ενδιαφερόμενους να κατέχουν λεπτομερή γνώση της ιστορίας, το συγκεκριμένο βιβλίο του Lane διεθνώς θεωρείται μοναδικό.
“The Mask of Benevolence. Disabling the Deaf Community” επίσης του Harlam Lane. Κυκλοφόρησε το 1993. Έχει ως θέμα την χειραφέτηση των ανθρώπων με απώλεια ακοής, θεωρείται το πιο πολιτικό βιβλίο για την κώφωση. Για το συγκεκριμένο βιβλίο έχει γραφεί ότι συνέβαλλε όσο κανένα άλλο στην ανάπτυξη του διεθνούς κινήματος των Κωφών.
“Everyone here spoke Sign Language” της Nora Ellen Groce. Κυκλοφόρησε το 1985. Η μορφή του είναι διηγηματική, το σενάριο εξελίσσεται στο νησί Martha’s Vineyard του οποίου οι κάτοικοι επικοινωνούσαν στη νοηματική γλώσσα. Εξαιτίας της γλώσσας επικοινωνίας στο νησί αναπτύχθηκε με απόλυτα φυσικό τρόπο κοινοτική ζωή χωρίς διακρίσεις. Τα πάντα ανατράπηκαν και μια σκληρή μπουρζουαζία κυριάρχησε, όταν η περίοδος της νοηματικής επικοινωνίας τερματίστηκε.
“Seeing Language in Sign. The work of W. Stokoe” της Jane Maher. Πρόκειται για την βιογραφία του καθηγητή William C. Stokoe που όταν το 1955 αφίχθη στο Gallaudet College (μετέπειτα Gallaudet University) για να διδάξει, βίωσε για πρώτη φορά την εμπειρία της επαφής με κωφούς που επικοινωνούσαν με νοηματική γλώσσα. Από μηδενικό σημείο εκκίνησης, ο Stokoe βήμα - βήμα εμβάθυνε στη νοηματική και κατανόησε το “αυθύπαρκτό” της ως μιας πλήρους ανεπτυγμένης γλώσσας. Το συγκεκριμένο βιβλίο εστιάζει στις ρίζες της ιστορίας αναγνώρισης της νοηματικής γλώσσας, είναι κάτι παραπάνω από αναγκαίο σε όσους έρχονται μαζί της σε πρώτη επαφή.
“Loss for Words. The story of
Deafness in a family” της Lou Ann Walker. Κυκλοφόρησε
το 1986, είναι βιβλίο αυτοβιογραφικό. Καταγράφει και αναλύει σε βάθος την
συνύπαρξη στην οικογένεια κωφών γονέων και ακούοντος παιδιού. Θεωρείται ένα
βαθύτατο βιβλίο γεμάτο νόημα και σημασία που αποδίδει όσο κανένα την σχέση
ωρίμανσης και εξέλιξης του ακούοντος παιδιού υπό την οικογενειακή σκέπη κωφών
γονέων. Ένας ύμνος στις εξαίρετες ανθρώπινες ποιότητες που απελευθερώνει η
κώφωση.
