«…Άτομα
από ευπαθείς ομάδες μαθαίνουν στο Μύρτιλλο τη δουλειά του μάγειρα, του
σερβιτόρου, του ζαχαροπλάστη κι όποιας άλλης ειδικότητας χρειάζεται μία
καφετέρια-εστιατόριο για να λειτουργήσει με επιτυχία. Ό,τι σερβίρεται
στο μαγαζί είναι χειροποίητο ακόμα και το ψωμί για τα σάντουιτς, το
οποίο ζυμώνεται καθημερινά…»
της Νεφέλης Λυγερού
της Νεφέλης Λυγερού
Κάτι διαφορετικό συμβαίνει στην πλατεία του Νέου Ηρακλείου, στον πεζόδρομο. Εδώ και λίγο καιρό λειτουργεί ο πολυχώρος Μύρτιλλο Cafe, η πρώτη επιχείρηση στην Ελλάδα που προσφέρει σε άτομα με ειδικές ικανότητες θέσεις εργασίας και παράλληλα τους δίνει την ευκαιρία να παρακολουθούν εκπαιδευτικά προγράμματα.
Η ιδέα είναι της φιλολόγου Γεωργίας Βαμβουνάκη, μητέρας ενός παιδιού με μαθησιακές δυσκολίες και σύνδρομο Άσπεργκερ. Η αδελφή της κυρίας Βαμβουνάκη είναι συγγραφέας και διαμένει με τον σύζυγο και τον γιο της στην Σκωτία. Εκεί ήταν που βίωσε από πρώτο χέρι τη διαφορετική αντιμετώπιση προς ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες. Διαπίστωσε πως η αποδοχή του ατόμου με διαφορετικότητα δεν εναπόκειται στη φιλοτιμία του καθενός, όπως συμβαίνει στην Ελλάδα. Θεωρείται δεδομένη, καθώς ο σεβασμός και τα δικαιώματα κάθε ανθρώπου είναι θεσμοθετημένα.
Όπως τονίζει η ίδια, στη Σκωτία συνάντησε πολλούς μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς που στηρίζουν έμπρακτα τις ευπαθείς ομάδες με αποτέλεσμα τα άτομα με ειδικές ικανότητες να έχουν ίσες εργασιακές ευκαιρίες. Ο γιος της, όταν είχε εργαστεί ως εθελοντής, είχε ευθύνες και όφειλε να ακολουθήσει συγκεκριμένους όρους αλλιώς θα απολυόταν. Με το υπάρχον σύστημα στη συγκεκριμένη χώρα, τα άτομα με ειδικές ικανότητες μπορούσαν κάλλιστα να ενταχθούν στην κοινωνία με λειτουργικό τρόπο και να προσφέρουν τα ταλέντα τους στην κοινωνία, όπως ο κάθε πολίτης.
Αυτό το κενό έρχεται να συμπληρώσει ο πολυχώρος Μύρτιλλο. Δίνει την ευκαιρία σε ανθρώπους που ζουν στο περιθώριο να εργαστούν έμμισθα και να διεκδικήσουν την ατομική τους ανεξαρτησία. Η κυρία Βαμβουνάκη βρήκε έναν εγκαταλειμμένο για χρόνια χώρο απέναντι από το σταθμό του τρένου στο Νέο Ηράκλειο. Τον ανακαίνισε και τον μεταμόρφωσε σε πρωτοπόρο καφέ. Στα πρώτα της βήματα δέχθηκε σημαντική βοήθεια, χρηματική και ηθική, από ευαισθητοποιημένους ιδιώτες, αλλά και από το Κοινωφελές Ίδρυμα TIMA. Αργά αλλά σταθερά στην ομάδα προστέθηκαν άτομα από ευπαθείς ομάδες που διψούσαν για δράση, ψυχοπαιδαγωγοί και εκπαιδευτές.
Ο χώρος λειτουργεί από το πρωί έως το βράδυ και προσφέρει καφέ, ποτό και φαγητό. Διαθέτει πολύχρωμα τραπεζάκια, ανοιχτή κουζίνα και αυλή. Αυτό, όμως, που κλέβει πραγματικά την παράσταση είναι τα παιδιά που εργάζονται εκεί. Άτομα από ευπαθείς ομάδες μαθαίνουν στο Μύρτιλλο τη δουλειά του μάγειρα, του σερβιτόρου, του ζαχαροπλάστη κι όποιας άλλης ειδικότητας χρειάζεται μία καφετέρια-εστιατόριο για να λειτουργήσει με επιτυχία. Ό,τι σερβίρεται στο μαγαζί είναι χειροποίητο ακόμα και το ψωμί για τα σάντουιτς, το οποίο ζυμώνεται καθημερινά.
Στα άτομα αυτά δίνεται μια ευκαιρία να μπουν στην παραγωγική διαδικασία με ίσους όρους και να νιώσουν τη χαρά της προσφοράς. Μέχρι σήμερα, οι περισσότεροι από αυτούς δεν θεωρούνταν ανταγωνιστικοί στην αγορά εργασίας και συνήθως ήταν αόρατοι, όταν έψαχναν δουλειά. Για πρώτη φορά τους δίνεται η δυνατότητα να έχουν έμμισθη εργασία και να προσφέρουν ισότιμα τις υπηρεσίες τους. Όλα τα παιδιά πληρώνονται και έχουν την ασφάλισή τους.
«Πρώτη φορά μου κολλάνε ένσημα. Παλιά εργαζόμουν στην Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία. Συμπλήρωσα δύο χρόνια πρακτικής. Μόνο ως διανομέας φυλλαδίων έχω πληρωθεί, έστω και μαύρα», λέει η Αιμιλία, η οποία, αν και εργάζεται τα τελευταία 10 χρόνια, μόλις τώρα μπορεί να υπερηφανευθεί για τα πρώτα της ένσημα.
«Είναι δύσκολο να βρεις δουλειά, και αν είσαι σαν εμάς, με ειδικές ανάγκες, είναι ακόμα πιο δύσκολο. Είναι σημαντικό να αποκτήσεις εμπειρία και αυτοπεποίθηση», λέει η 23χρονη Σοφία Παππά. Είναι γραμματέας της καφετέριας και χαρούμενη που επιτέλους μπορεί να εφαρμόσει ό,τι σπούδασε.
«Στόχος μας είναι να αντιληφθούν όσοι ανήκουν στην ομάδα, ότι δεν είναι αντικείμενα περίθαλψης. Γι” αυτό και παραπέμπουμε στην ατομική ευθύνη», τονίζει η κυρία Βαμβουνάκη. Εδώ όλοι περνούν από διαδικασία αυτοαξιολόγησης, η οποία περιλαμβάνει ένα ερωτηματολόγιο του τύπου «ποιες είναι οι ευθύνες σας;», «τις αναλάβατε;».
Για την Ολγα, τον Αρη, τη Σοφία, τον Δαμιανό, τη Νάνσυ, το Νίκο, την Αιμιλία και τα υπόλοιπα μέλη του Μύρτιλλου, ο συγκεκριμένος χώρος είναι κάτι περισσότερο από χώρος εργασίας και εκπαίδευσης. «Είναι έξοδος προς τη ζωή», λέει η κυρία Βαμβουνάκη και δεν έχει άδικο. Όλα τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να ξεδιπλώσουν τα ταλέντα τους και να αποδείξουν ότι μπορούν να κερδίσουν τη ζωή τους και να σταθούν στα πόδια τους με τις δικές τους δυνάμεις.
Κάθε Δευτέρα και Σάββατο πρωί, τα παιδιά παρακολουθούν μαθήματα μουσικοθεραπείας, δραματοθεραπείας, αφήγησης, ευρυθμίας, ψυχοθεραπείας για να μάθουν να συνεργάζονται και να αυτοαξιολογούνται. Στόχος των εκπαιδευτικών αυτών προγραμμάτων είναι να βοηθήσουν τα παιδιά να αποκτήσουν ικανότητες αυτόνομης διαβίωσης, αυτοεκτίμηση και ανεξαρτησία από την υπερπροστασία της οικογένειας, ή από τον κοινωνικό αποκλεισμό.
Οι εκπλήξεις, όμως, στο Μύρτιλλο δεν σταματούν εδώ. Πολύ συχνά οργανώνονται στον χώρο θεατρικές παραστάσεις, βραδιές μουσικής, λογοτεχνίας και αφήγησης παραμυθιού, εκθέσεις, καλλιτεχνικά και θεραπευτικά σεμινάρια μουσικοθεραπείας, ψυχοθεραπείας, ευρυθμίας, νοητικής ενδυνάμωσης και εργασιοθεραπείας. Με άλλα λόγια ο χώρος έχει γίνει ένα ζωντανό κύτταρο πολιτισμού και δίνει τροφή για σκέψη σε όλους εμάς.
Πηγή
